Kontakt
  • Link4
  • AXA Ubezpieczenia
  • Aviva
  • Liberty Ubezpieczenia
  • Proama
  • PZU
  • Warta

Co trzeba wiedzieć o polisach na życie?

Data publikacji: 2016-05-10

Polisy na życie razem z ubezpieczeniami komunikacyjnymi (OC, AC), są najpopularniejszym produktem ubezpieczeniowym w Polsce. Jednak pod określeniem „ubezpieczenie na życie” mogą kryć się bardzo różne produkty – zanim je wykupimy, warto więc zorientować się dokładnie, co chcemy kupić.

Oblicz ubezpieczenie

SAMOCHÓD DOM TURYSTYCZNE ŻYCIE

Ze względu na specyficzny przedmiot ochrony, ubezpieczenia na życie podlegają szczególnym regulacjom prawnym (np. dotyczącym wypowiadania umowy). Obecnie na rynku znajdziemy zarówno typowe ubezpieczenia życiowe, które były oferowane już 15 lat - 20 lat temu, oraz coraz więcej polis z ubezpieczeniowym funduszem gwarancyjnym. Takie produkty zapewniają tylko minimalny zakres ochrony w przypadku śmierci ubezpieczonego.

Typowe polisy na życie są mniej popularne od ubezpieczeń inwestycyjnych

Na wstępie trzeba zaznaczyć, że określenie „polisa na życie” nie ma jednego i utrwalonego znaczenia. W praktyce, takim mianem mogą być określane bardzo różne produkty ubezpieczeniowe. Zgodnie z kodeksem cywilnym (art. 829 KC), ubezpieczenia życiowe dotyczą ryzyka związanego ze śmiercią osoby objętej ochroną lub dożyciem przez nią określonego wieku. Kodeks cywilny prócz ubezpieczeń na życie, wyróżnia też drugą grupę tzw. ubezpieczeń osobowych (tzn. chroniących przed szkodami na osobie). Mowa o ubezpieczeniach następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW).

Inny podział polis przewiduje ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Zgodnie z tym aktem prawnym, cały dział pierwszy nosi zbiorczą nazwę ubezpieczeń na życie (patrz poniższa tabela). W ramach pierwszego działu ubezpieczeń wyróżniono m.in. tradycyjne ubezpieczenia na życie (wraz z uzupełniającymi polisami chorobowymi i wypadkowymi) oraz ubezpieczenia związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

Te ostatnie polisy są produktem inwestycyjnym, który ze względu na kwestie podatkowe został „opakowany” w ubezpieczenie na życie i dożycie o niewielkiej wartości. Do działu pierwszego należą również ubezpieczenia zapewniające wypłatę określonej kwoty po osiągnięciu przez dziecko pewnego wieku (ubezpieczenia posagowe) i polisy rentowe, które chronią przed skutkami utraty zdolności do pracy. Warto dodać, że firma sprzedająca polisy z działu pierwszego, nie może oferować również innych ubezpieczeń (np. samochodowego OC).

Tradycyjne polisy na życie zapewniają wypłatę świadczenia po śmierci ubezpieczonego lub osiągnięciu przez niego określonego wieku (zgodnie z definicją zawartą w kodeksie cywilnym). Takie ubezpieczenia życiowe wygenerowały 32% składki zebranej w dziale pierwszym i 42% wypłaconych odszkodowań (dane Polskiej Izby Ubezpieczeń z 2015 r.).

Większe znaczenie rynkowe w 2015 r. miały ubezpieczenia związane z funduszem kapitałowym. Takie polisy obecnie odpowiadają już za mniej więcej połowę składki i odszkodowań w dziale pierwszym. Z punktu widzenia ubezpieczycieli, dość ważne są też polisy wypadkowe (ok. 20% składki działu pierwszego w 2015 r.). Znaczenie pozostałych polis (np. ubezpieczeń posagowych) jest tylko marginalne.

Polisy z działu pierwszego oraz ich znaczenie rynkowe w 2015 r.

Grupa ubezpieczeń w dziale pierwszym ↓ Składka przypisana brutto w 2015 r. (mld zł) Udział polis z danej grupy w zebranej składce ubezpieczeń z działu pierwszego Odszkodowania i świadczenia wypłacone w 2015 r. (mld zł) Udział polis z danej grupy w wypłaconych odszkodowaniach i świadczeniach z działu pierwszego
ubezpieczenia na życie 8,85 32,14% 8,07 41,66%
ubezpieczenia związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym 13,00 47,22% 8,98 46,36%
ubezpieczenia wypadkowe 5,41 19,66% 2,11 10,89%
ubezpieczenia posagowe 0,12 0,43% 0,12 0,62%
ubezpieczenia rentowe 0,13 0,48% 0,08 0,41%
reasekuracja czynna 0,02 0,07% 0,01 0,05%
Suma dla działu pierwszego 27,53 100,00% 19,37 100,00%

Źródło: dane Polskiej Izby Ubezpieczeń

Posiadacz ubezpieczenia na życie podlega szczególnej ochronie prawnej …

Życie i zdrowie jest zupełnie innym przedmiotem ochrony niż na przykład samochód lub mieszkanie. Dlatego obowiązujące przepisy przewidują specjalne zasady, które dotyczą ubezpieczeń na życie. Takie regulacje można znaleźć przede wszystkim w kodeksie cywilnym.

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, ubezpieczający może w dowolnym momencie wypowiedzieć umowę ubezpieczenia na życie (patrz art. 830 § 1 KC). Warunkiem jest zachowanie terminu wypowiedzenia określonego w umowie lub ogólnych warunkach ubezpieczenia (OWU). Jeżeli taki termin nie został ustalony umownie, to klient zakładu ubezpieczeń może wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym.

Firma oferująca ubezpieczenia na życie, nie posiada takich samych uprawnień, jeżeli chodzi o możliwość wypowiadania umowy. Ubezpieczyciel może zrezygnować z udzielania ochrony tylko wtedy, gdy szczegółowe przepisy przyznają mu takie uprawnienie (art. 830 § 3 KC). Identyczna zasada dotyczy również zmian ogólnych warunków ubezpieczenia na życie, w trakcie trwania ochrony (zobacz art. 830 § 4 KC).

Posiadacz ubezpieczenia na życie jest też chroniony przez inny przepis kodeksu cywilnego. Według artykułu 834 KC, ubezpieczyciel po trzech latach od zawarcia umowy nie może już podnieść zarzutu, że podano nieprawdziwe informacje (przykład: ubezpieczony zataił swoją chorobę serca). Ten trzyletni termin liczony do dnia wypadku, może zostać skrócony na podstawie umowy lub ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU).

Nadmiernie nie można skracać innego terminu, który został przewidziany w kodeksie cywilnym. Zgodnie z artykułem 833 KC, samobójstwo osoby ubezpieczonej na życie nie zwalnia ubezpieczyciela z odpowiedzialności, jeżeli nastąpiło przynajmniej dwa lata po zawarciu umowy ubezpieczenia. Na podstawie umowy lub OWU można skrócić ten dwuletni termin, ale nie bardziej niż do 6 miesięcy.

Tagi:

Komentarze